Evli çiftler arasında en çok merak edilen sorulardan biri de budur: “Eşimin yaptığı borçtan ben de sorumlu muyum?” Bu sorunun cevabı, evlilik içindeki mal rejimi, borcun türü ve eşin bilgisi dâhilinde olup olmadığı gibi birçok faktöre göre değişir. Bu yazımızda, eşlerden birinin borcu diğerini bağlar mı sorusunu detaylı olarak yanıtlıyoruz.
1. Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma
Türkiye’de evli çiftler arasında yasal olarak geçerli olan mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu rejim, 2002 yılından itibaren yapılan evliliklerde varsayılan olarak uygulanır. Bu rejime göre her eş, kendi borçlarından kişisel olarak sorumludur.
2. Eşlerin Kendi Borçlarından Sorumluluğu
Eşlerden biri kendi adına bir borç yaparsa (örneğin kredi çeker, telefon alır, kredi kartı borcu oluşur), bu borç sadece ilgili eşin sorumluluğundadır. Diğer eşin bu borca rızası ya da imzası yoksa, sorumlu tutulamaz.
3. Eşin Haberi Olmadan Yapılan Borçlar
Eğer eşlerden biri, diğer eşin bilgisi veya onayı olmadan bir borca imza attıysa, bu borç sadece borcu yapan eşi bağlar. Özellikle kredi kartı, banka kredisi, senet gibi belgelerde imzası olmayan eşe takip yapılamaz.
4. Kefil Olma Durumu
Bir eş, diğer eşin borcuna kefil olduysa veya birlikte imza attıysa, o borçtan müteselsilen sorumlu hale gelir. Bu durumda her iki eşin malvarlığı da takibe uğrayabilir.
Örnek:
Eşlerden biri esnaftır ve diğer eşi kefil yaparak ticari kredi çeker. Borç ödenmezse kefil olan eş de borçtan sorumlu tutulur.
5. Aile Konutu Kapsamı
Evli çiftlerin yaşadığı konut, “aile konutu” olarak kabul edilir ve bu konutun satılması veya ipotek altına alınması için diğer eşin açık rızası gerekir. Aksi takdirde işlem geçersiz sayılır. Bu koruma, eşin malvarlığı üzerindeki riskleri sınırlayan önemli bir haktır.
6. Ev Eşyaları ve Ortak Alımlar
Evde kullanılan çamaşır makinesi, televizyon, koltuk takımı gibi eşyalar evlilik birliği kapsamında edinilmiş sayılır. Ancak borç bu eşyalar üzerine yapılmadıysa, diğer eşin bunlar üzerinde doğrudan borç sorumluluğu oluşmaz.
7. İcra Takibinde Eşin Malvarlığına Haciz Gelir mi?
Genel kural şudur: İcra takibi, borçlu eşin üzerine kayıtlı malvarlığına yöneltilir. Diğer eşin maaşı, kendi adına kayıtlı malı ya da banka hesabı takibe konu edilemez.
Ancak bazı durumlarda, örneğin ev eşyalarının ortak kullanılması veya fatura borçlarının birlikte yapılmış olması durumunda, İcra ve İflas Hukuku kapsamında ortak mülkiyet tartışmaları yaşanabilir.
8. Boşanma Sürecinde Borçlar Nasıl Dağıtılır?
Boşanma halinde borçlar, kişisel borçlar ve edinilmiş mallara ilişkin borçlar olarak ayrılır. Kimin borcu kimin adına yapılmışsa, o kişi sorumludur. Ancak ortak harcamalar (kira, çocuk giderleri vb.) varsa paylaşım gündeme gelebilir.
9. Mal Ayrılığı Rejimi Uygulayanlar İçin
Evlilik sırasında mal ayrılığı sözleşmesi yapan çiftlerde her eşin malvarlığı ve borçları ayrıdır. Dolayısıyla borç sorumluluğu da sadece borcu yapan eşe aittir.
Sonuç
Genel kural olarak eşlerden birinin yaptığı borç, diğer eşe doğrudan yüklenemez. Ancak birlikte imza atılmış, kefalet verilmiş ya da rıza gösterilmiş durumlarda borç sorumluluğu doğabilir. Bu gibi hassas konularda hem mal rejimi hem de icra takibi süreçleri detaylı olarak değerlendirilmelidir.
Eş borçları, mal rejimi ve icra süreçleri hakkında detaylı bilgi almak için Aile Hukuku ve İcra ve İflas Hukuku uzmanlarımızdan destek alabilirsiniz.
